home De eik als boom Eik en mens De eik inspireert Eropuit en zelf doen Ook dat nog
Geschiedenis van de Duizendjarige Eik   Het leven zoals het was   Historisch-ecologisch onderzoek   Gebruik van eikenhout    

Historisch-ecologisch onderzoek

 

"Historische betekenis van knoteiken in de gemeente Lummen"

door Joël Burny

 

In opdracht van het Regionaal Landschap Lage Kempen is in het kader van het PDPO-project Eik onder de Mensen onder de Eik onderzoek verricht naar de betekenis van knoteiken in de gemeente Lummen.

 

Bij het onderzoek naar de betekenis van de knoteiken werd gezocht naar de functie die deze fossiele landschapselementen hadden in de cultuurlaag waar ze toe behoren. Er is een historisch-ecologisch onderzoek gevoerd, waarbij de knotbomen als functionele elementen zijn benaderd. Ze krijgen betekenis binnen het ethno-ecosysteem dat met de Kempsiche landschappen uit de negentiende en uit de eerste decennia van de 20ste eeuw geassocieerd worden. Als methode is gekozen voor het ondervragen van oudere inwoners, mensen die geboren zijn tussen 1923 en 1932. De kern van voorliggende tekst wordt gevormd door de synthese van de informatie over hagen en knotbomen zoals vernomen tijdens de gesprekken. Er zijn 12 gesprekken gevoerd, met 10 zegslui, verblijvend op 8 woonplaatsen in Lummen (6), Linkhout (1) en Heusden (1). Deze synthese, die originele informatie van dit werk bevat, is waar mogelijk en wenselijk ondersteund aan de hand van informatie uit literatuur. Daarbij is de nadruk gelegd op lectuur die de ecologische informatie versterkt of verduidelijkt. Het onderzoek en de wijze van behandelen van de informatie komen geheel overeen met onderwerp en werkwijze bij Burny 1999. De referentieperiode hier is het tijdvak van 1935 tot 1965.

 

Nadat de synthese was ontstaan, is nagegaan in hoeverre het historische landschap van Lummen, waar de knoteiken toe behoorden, kan worden begrepen. Daarbij is door de auteur gebruik gemaakt van de verworvenheden van een weldra te publiceren collectief onderzoek naar de historische landschappen van Koersel.

 

Landschapsfoto's uit de eerste jaren van de 20ste eeuw zijn bekeken in het licht van de bij ouderen vernomen informatie. Daarmee zijn legendes bij die foto's geschreven. De gevonden foto's tonen lang niet alle mogelijke groeiplaatstypen noch alle groeistadia van stamloos hakhout en hakhout op knoteiken. Veel van die situaties leenden zich helemaal niet tot het maken van aangename of leerzame foto's.

 

De tekst komt met een korte situering van het verschijnsel Knoteik, met een korte omschrijving van het begrip Bocage, met een korte lijst van andere vindplaatsen van eikenknotbomen op en rondom het Kempisch Plateau in de provincie Limburg en eindigt met een Woordenlijst.

 

Een geografische situering van de gemeente Lummen in het bredere kader van de Antwerpse en Limburgse Kempen, tot en met de aanzet van het hier gebruikte tijdskader, is te vinden bij Monkhouse, 1949. Plaatsen van de hier verzamelde historisch-ecologische informatie in een breder regionaal verband is mogelijk bij lectuur van Burny, 1999.

 

Download de volledige tekst hier.


 



 
logo RLLK copyright RLLK Design Just Catch Up CMS NettoolS Europese Unie Vlaanderen Provincie Limburg VCM